Maastricht
inleiding
dossier
Maastricht heeft een rijk Romeins verleden. De oudste brug van Maastricht werd gebouwd in de Romeinse tijd en was de enige brug in de verre omgeving. Langs de Via Belgica ontstond een straatdorp met een heiligdom en een haven. Later verrees er zelfs een compleet fort langs de oevers van de Maas.

Klik op één van de vlaggetjes op de kaart om meer te weten te komen over Romeins Maastricht.
-
Maastrichtenaren zeggen graag dat hun stad “de oudste stad van Nederland” is. Ze hebben een beetje gelijk. De binnenstad van Maastricht – bij het Onze Lieve Vrouweplein, de Plankstraat en de Havenstraat- wordt al meer dan 2000 jaar zonder onderbrekingen bewoond. Dus ja, Maastricht is een heel oude stad.
 
… Maar: formeel was je vroeger pas stad als je stadsrechten had. En die had Nijmegen veel eerder dan Maastricht. Maar Nijmegen kent weer niet zo’n lange aaneengesloten bewoning als Maastricht. Uiteindelijk is het ook niet meer dan een kwestie van lood om oud ijzer.
 
Al vóór de komst van de Romeinen woonden er mensen in Maastricht. In de Havenstraat zijn bewoningssporen aangetroffen van vóór de Romeinen. Ook de kiezelweg in de museumkelder Derlon lag er toen al. Mensen zijn juist op die plek langs de Maas gaan wonen omdat de rivier bij laag water overgestoken kon worden.
 
Met de komst van de Romeinen rond 50 voor Christus veranderde er veel. Ze legden een doorgaande weg aan dwars door de nederzetting en bouwden de eerste brug over de Maas.
 
Niet alleen de Romeinse soldaten gebruikten de weg: ook reizigers en handelaren. De militaire route kreeg zo een economische betekenis. Op de kruising van weg en water ontstond zo een welvarende nederzetting.
 
Maastricht groeide uit tot een regionaal centrum. De “Via Belgica” speelde hierin een belangrijke rol. De lössgronden in de omgeving stonden garant voor grote graanoogsten. Andere handelswaar werd in Maastricht van schepen overgeladen op ossenwagens en andersom. Die brachten alle goederen naar de forten langs Rijn, de noordgrens van het Romeinse rijk.
 
In de tweede eeuw kreeg Maastricht een badhuis en een heiligdom met een grote Jupiterzuil. Men had zich niet alleen de Romeinse manier van leven eigengemaakt, maar ook het Romeinse gedachtegoed
 
Naar goed Romeins gebruik plaatsten belangrijke en welvarende mensen hun grafmonumenten langs de toegangswegen naar de nederzetting.
 
In de derde eeuw konden de grensforten langs de Rijn de invallende Franken en de Germanen niet meer tegenhouden. Maastricht werd in 270 totaal verwoest.
 
In de vierde eeuw werd besloten alle strategische plaatsen langs de Via Belgica te versterken. Maastricht was zo’n plek vanwege de brug over de Maas, en kreeg stenen muren en 10 ronde torens. De oude houten brug werd vernieuwd en kreeg pijlers van steen. Maastricht was nu een castellum; een fort. In het huidige stratenpatroon is de vorm van dit castellum nog terug te vinden.
 
In de vierde eeuw vluchtte bisschop Servatius van Tongeren naar het veilige castellum van Maastricht. In 384 stierf hij er.  Hij werd begraven langs de Via Belgica buiten de muren van het castellum. In de jaren daarna groeide het graf van Servatius uit tot een waar bedevaartsoord. Bovenop het graf bouwde men een kerkje dat uiteindelijk zou uitgroeien tot de Sint Servaasbasiliek. Onder in de crypte van de basiliek is het graf van Servaas nog steeds te bezichtigen.
 
In 1273 stortte de van oorsprong Romeinse brug in. Een groep feestvierende Maastrichtenaren zou een priester op weg naar een zieke de doorgang belemmerd hebben. Het kapittel van de Sint Servaas liet een nieuwe - stenen - brug bouwen: de Servaasbrug.

Literatuur

  • 20 Eeuwen Maastricht
    ISBN: 978-90-77907-36-8
    Caspar Cillekens & Wim Dijkman (2006)
  • Ach lieve tijd : twintig eeuwen Maastricht en de Maastrichtenaren
    ISBN: 978-90-40004-77-3
    P. Dingemans (1994)
  • Tweeduizend jaar Maastricht. Een stadsgeschiedenis
    ISBN: 90-5730-441-4
    Dr Pierre Ubachs & Drs Ingrid Evers (1993)
  • Zwart Zaad
    ISBN: /
    Corrie Bakels et al. (2002)

Weblinks

Legenda
Via Belgica
Wandelroute
Alternatieve route
verander wachtwoord - log uit
COOKIES
Deze website maakt gebruik van cookies. - Wilt U Cookies toestaan?