Valkenburg a/d Geul
inleiding
dossier
De Romeinse vondsten uit Valkenburg aan de Geul zijn divers. Zo is de Via Belgica hier opgegraven. Maar ook de resten van een Romeinse wachtpost die kilometers ver over het Zuid-Limburgse land kon uitkijken zijn er gevonden.

De Katakomben zijn weliswaar niet van oorsprong Romeins, maar geven wel een prachtige inkijk in de manier waarop de doden in de Romeinse tijd in Rome werden begraven.

Klik op één van de vlaggetjes op de kaart om meer te weten te komen over Romeins Valkenburg aan de Geul.
-
Valkenburg is een van de oudste toeristische trekpleisters van Nederland. Door de aanleg van de spoorwegen in de 2e helft van de 19e eeuw werden mensen mobieler: alle uithoeken van Nederland werden opeens voor iedereen bereikbaar. Ook het Geuldal in Zuid-Limburg, dat voor veel ‘Hollanders’ een stukje buitenland in eigen land leek. En dat is het nog steeds.
 
Valkenburg is de bakermat van het  moderne toerisme: de allereerste ‘Vereniging voor Vreemdelingen Verkeer’ - VVV opende in 1885 in Valkenburg haar deuren. Waren in de tijd nog 3 hotels toereikend om alle gasten te ontvangen, nu overnachten er jaarlijks 1,2 miljoen toeristen in Valkenburg.
 
Aanvankelijk kwamen de toeristen om te kuren in de schone lucht en om te genieten van de on-Nederlandse natuur in het Geuldal. De spoorlijn Valkenburg-Aken uit 1853 maakte de toevoer van vreemdelingen - het woord toerist bestond nog niet – makkelijker. In reisgidsen uit het begin van de 20ste eeuw werden toeristen verleid om naar de grotwoningen te komen kijken, want - zo stond er te lezen-: ‘Geulhem, het eenige Nederlandsche dorp waar de Mensch evenals in prehistorische tijden als holbewoner leeft’.
 
Valkenburg  afficheert zich graag als mergelstadje. Bijna alle belangrijke gebouwen, [opsommend] de kasteelruïne, het station en vele huizen zijn gemaakt van mergelsteen. Het mergel werd in het Geuldal maar ook in de Gemeentegrot en Fluweelengrot gewonnen. Er zijn zo’n 200km aan onderaardse gangen in Valkenburg.
 
In 1910 opende in Valkenburg een toeristische attractie van formaat: ‘de Catacomben’. Het was een exacte kopie van de ondergrondse graven van de eerste Christenen uit Rome. Maar de Catacomben zijn niet de enige link met de Romeinse tijd.
 
Het gebruik van het mergel als bouwmateriaal gaat terug tot in de Romeinse tijd. De Romeinen haalden de mergelblokken uit de dalwanden langs de Geul. In de omgeving is een aantal Romeinse villa’s gevonden waar het fundament en de muren van de kelders van mergel waren gemaakt.
 
Ook gebruikten de Romeinen de mergel als meststof voor op de akkers. De Romeinse schrijver Plinius schreef hier al over! 
 
Ook de Romeinen vonden het Geuldal een aantrekkelijke plek: in en rond het Geuldal is een concentratie van Romeinse villa’s te vinden. En zo verwonderlijk is dat niet want alles wat je nodig had om een boerenbedrijf te vestigen was voor handen: [opsommend] water uit de Geul en de talloze beekjes, vruchtbare grond op het plateau voor akkerbouw, hellingbossen voor stookhout en voor de jacht en de weilanden in het dal om het vee te laten grazen. De kalkrijke bodem was ten slotte perfect voor wijnbouw.
 
Even buiten Valkenburg – bij het gehucht  Walem - zijn de fundamenten van een militaire wachtpost gevonden. De vondsten leren ons over de Romeinse tijd.
 
Een eind ten westen van Valkenburg – in het Ravensbosch - bleek een bescheiden bronzen plaatje een absolute archeologische topvondst: het vertelt ons dat ene Tertius Tertinius hier een villa had én dat hij wethouder in Xanten - bij Nijmegen -  was.
 
De villa’s waren  grote landbouwbedrijven, ze produceerden voor de steden en het leger langs de Rijn. Het was dus zeer belangrijk dat het graan makkelijk getransporteerd kon worden. De Via Belgica die voor een deel door het Geuldal liep, was de verkeersader die handel over een grotere afstand mogelijk maakte.
 
We hoeven maar de Provinciale weg van Meerssen naar Valkenburg te volgen of de trein te nemen en we bevinden ons min of meer op de route die de Romeinen voor ons uitgestippeld hebben.

Literatuur

  • Geschiedenis van Valkenburg-Houthem
    ISBN: 90-6190-017-4
    H. Schurgers, H. Notten & L. Pluymaekers
Legenda
Via Belgica
Wandelroute
Alternatieve route
verander wachtwoord - log uit
COOKIES
Deze website maakt gebruik van cookies. - Wilt U Cookies toestaan?