Heerlen
inleiding
dossier
In Heerlen kon je in de Romeinse tijd een heerlijk bad nemen. De resten van het indrukwekkende badhuis zijn er nog steeds te zien. De Romeinse thermen zijn het grootste archeologische monument van Nederland.

Door diverse archeologische opgravingen kennen we ook een aantal Romeinse Heerlenaren bij naam. Zoals Macrinus, die als oogarts werkzaam was in de thermen. En natuurlijk pottenbakker Lucius, die ons onbedoeld een heel speciale kruik heeft nagelaten.

Klik op één van de vlaggetjes op de kaart om meer te weten te komen over Romeins Heerlen.
-

Heerlen staat als enige van de steden in Zuid-Limburg vermeld op een Romeinse wegenkaart uit de 4de eeuw.  En daarom weten we met zekerheid dat Heerlen in de Romeinse tijd Coriovallum werd genoemd. Van alle andere Romeinse nederzettingen hebben we geen Romeinse namen, zelfs niet van Maastricht.
 
De reden dat Coriovallum op de kaart staat, is simpel. Hier lag een belangrijk kruispunt. Hier kruiste de Via Belgica, de oost-west verbinding met de noord-zuid verbinding, de weg van Xanten via  Aken naar Trier. De belangrijkste hoofdwegen in noorden van het Romeinse Rijk. De plek waar de twee wegen kruisen, heet nog steeds Kruisstraat. Een moderne Romeinse mijlpaal op de hoek Raadhuisplein en Coriovallumstraat verwijst naar deze kruising.
 
Vanwege de kruising kon Coriovallum uitgroeien tot een welvarend stadje. De bloeitijd van Coriovallum was van de jaren 80 tot 180 na Christus, een periode die ook wel met Pax Romana, de ‘Romeinse Vrede’ wordt aangeduid. Er werden weinig oorlogen uitgevochten en dus kon de economie en de welvaart groeien.
 
Coriovallum was een typisch Romeins stadje: in het centrum werd gewoond en gewerkt. Langs de rand van het centrum lagen de handwerkateliers, de ovens van de pottenbakkers en de smeden. Buiten de bebouwde kom lagen - langs de toegangswegen de - grafvelden. Hier in Heerlen zijn 4 grafvelden, een smidse en 43 pottenbakkersovens teruggevonden. Ook woonhuizen en winkels met werkplaatsen zijn gevonden. Maar Romeins Heerlen is nog het meest bekend vanwege de resten van de Thermen, het Romeins badhuis dat in 1940 werd ontdekt en sinds 1977 overdekt is door Het Thermenmuseum. De Heerlense thermen zijn het grootste archeologische monument van Nederland.
 
Waarom werd Coriovallum zo welvarend? Reizigers, handelaren en soldaten zorgden ervoor dat de plaatselijke middenstand een goede boterham kon verdienen.
Maar er was meer: Coriovallum produceerde aardewerk. Aan de Putgraaf is een pottenbakkerswijk gevonden. De pottenbakkers hoefden hun materialen niet ver te zoeken. Water en klei kwamen onder andere uit de Caumerbeek en het hout om de oven te stoken kwam uit het Aambos. Ook de omstandigheden voor handel in de aardewerkproducten was gunstig. De producten werden over de weg naar andere afzetmarkten vervoerd.
 
Maar de grootste bron van welvaart lag feitelijk buiten Coriovallum. Op de vruchtbare lössgronden werd op grote schaal graan verbouwd. Het graan was bestemd voor de bewoners in de steden maar vooral voor de soldaten die langs de Rijn, de noordgrens van het rijk, gelegerd waren. De grenstroepen garandeerden een constante afname van het graan. En dat betekende dat eigenaren van grote landbouwbedrijven een goed inkomen konden verdienen. Hun rijkdom lieten ze zien door grote huizen te bouwen. En dat was weer goed voor de plaatselijke economie: metselaars, timmerlieden allerlei ambachtslieden hadden werk en inkomen. En dat inkomen werd dan weer besteed in de winkels en op de markt van Coriovallum. En zo groeide Coriovallum uit tot een stadje met een regionale functie.
2000 jaar later heeft Heerlen ondanks alle veranderingen en vooruitgang die functie eigenlijk nog steeds.

Literatuur

  • 2000 jaar Heerlen. Van Romeinse nederzetting tot moderne stad
    ISBN: 804217-1-5
    Marcel Put & Mark van Dijk (1998)

Weblinks

Legenda
Via Belgica
Wandelroute
Alternatieve route
verander wachtwoord - log uit
COOKIES
Deze website maakt gebruik van cookies. - Wilt U Cookies toestaan?