Meerssen
inleiding
dossier
Zoals nu nog steeds het geval is, was in de Romeinse tijd de landbouw ook erg belangrijk in Meerssen. In Meerssen is de grootste villa van Nederland gevonden: villa Onderste Herkenberg.

Maar ook de basiliek van Meerssen heeft waarschijnlijk een Romeinse voorganger gekend. Religie is dus al 2000 jaar lang van groot belang in deze gemeente.

Klik op één van de vlaggetjes op de kaart om meer te weten te komen over Romeins Meerssen.
-
Meerssen bestond in de Romeinse tijd  uit een aantal villa’s die in de buurt lagen van de Via Belgica. Ook zijn er in de omgeving een nederzetting, een grafveld, een heiligdom en kalksteenmijnen gevonden. Alles was aanwezig om wonen en werken aantrekkelijk te maken. Het zat hem vooral in de combinatie van natuurlijke rijkdommen en de Via Belgica, de doorgaande weg door het Geuldal van Maastricht naar Heerlen. Bij Meerssen maakt de Via Belgica een bocht naar het oosten. De weg verlaat het Maasdal en draait het Geuldal in.
 
Het Geuldal is een heel karakteristiek dal. Aan de zonzijde liggen de glooiende heuvels, aan de schaduwzijde de stijle wanden met de hellingbossen. In de dalwanden komt het mergel aan de oppervlakte. Dat men hier in de Romeinse tijd graag woonden, laat zich verklaren door de aanwezigheid van water, bossen en vruchtbare akkers.
 
In Meerssen zijn 3 Romeinse villa’s bekend: Villa Onderste Herkenberg, Villa Proosdijpark en de villa aan de Putsteeg. De villa’s liggen relatief dicht bij elkaar, op minder dan een kilometer. Dat betekent dat de omvang van de akkers niet heel uitgebreid konden zijn en dat er dus ook andere middelen van bestaan moesten zijn. Het winnen van kalksteen uit de dalwanden bood een uitkomst.
 
De naam Meerssen wordt in verband gebracht met het winnen van mergel. De Romeinse schrijver Plinius beschrijft in zijn Historia Naturalis dat marga (latijn voor mergel en aardmergel) gebruikt wordt als kunstmest op de akkers. Maar Meerssen kan ook afgeleid zijn van het woord Marsana, of Marsna, dat later maars en meersch werd en verwijst naar de drassige gronden in het dal.
 
Niet alleen de natuur maakt het Geuldal bijzonder, maar ook de bewoningsgeschiedenis. Vaak is het onduidelijk wat er na de val van het Romeinse rijk gebeurde en zijn er geen archeologische sporen te vinden. Maar bij Rothem is een Merovingisch grafveld gevonden. De Merovingers zijn de directe opvolgers van de Romeinen. Zij namen hier in het Geuldal bezit van de Romeinse villa’s. En Merovingers worden op hun beurt opgenomen in het Frankische rijk.

Karel de Grote werd in het jaar 800 door de Paus in Aken tot Keizer gekroond. Aken werd de hoofdstad van zijn rijk, Meerssen werd zijn buitenverblijf. In 870 werd in Meerssen een verdrag gesloten. Het Frankisch rijk werd uiteindelijk opgesplitst in een oost- en een westrijk, grofweg het huidige Duitsland en Frankrijk. Dit verdrag mogen we het eerste Europese verdrag noemen.
 
De sky line van Meerssen wordt gedomineerd door de basiliek. Maar niet alleen het katholieke geloof heeft hier een thuishaven gevonden. Ook de Hervormde Kerk en de Joodse gemeenschap hebben hun eigen godshuizen. Dat verschillende geloven naast elkaar kunnen bestaan heeft een lange traditie die teruggaat tot de Romeinse tijd. Een amateur-archeoloog heeft in 2008 een Minerva-beeld gevonden. Voor de mensen die hier al woonden was Minerva een nieuwe godin. Maar net zo goed als de Romeinen hun eigen goden introduceerden, namen zij inheemse goden op. Deze goden kregen naast hun vertrouwde inheemse naam een Latijnse tweede naam. 

Literatuur

  • Prehistorische en Romeinse vondsten in en rondom Ulestraten, gemeente Meerssen
    ISBN: 978-90-9024148-7
    Jim Pepels (2009)
  • Meersssen. Impressies uit het jonge verleden van een jonge gemeente
    ISBN: 90-9007862-2
    Theo Oberndorff & Maxime Niesten
Legenda
Via Belgica
Wandelroute
Alternatieve route
verander wachtwoord - log uit
COOKIES
Deze website maakt gebruik van cookies. - Wilt U Cookies toestaan?